Mỹ đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân sự y tế nghiêm trọng, dự báo có thể lên đến 86.000 bác sĩ vào năm 2036, theo Hiệp hội các Trường Cao đẳng Y khoa Hoa Kỳ. Nhu cầu tăng nhanh hơn nguồn cung, từ 13.500 đến mức cao nhất đó, khiến hệ thống chăm sóc sức khỏe gặp áp lực lớn. Trong bối cảnh này, các chính sách visa dưới thời Tổng thống Trump được cho là làm tình hình thêm trầm trọng, khi nhiều sinh viên quốc tế không thể đến Mỹ, và hơn một nửa nhân viên y tế đang xem xét chuyển việc vào năm 2026.

Để đối phó, một số cơ sở y tế đã triển khai robot Robin, được thiết kế nhằm hỗ trợ đội ngũ y tế đang quá tải. Robot này giúp nhân viên có thêm thời gian để tương tác sâu hơn với bệnh nhân. Với chiều cao 1,2 mét và tính cách được lập trình giống một bé gái 7 tuổi, Robin đang hoạt động tại 30 cơ sở y tế ở các bang California, Massachusetts, New York và Indiana. Đây là sản phẩm của công ty Expper Technologies, sử dụng trí tuệ nhân tạo, và đã ra mắt cách đây 5 năm.

Robin thực hiện các nhiệm vụ tương tác để hỗ trợ tinh thần cho bệnh nhi và người cao tuổi. Nó có thể chơi nhạc yêu thích cho thiếu niên bị tai nạn, kể chuyện hài hước với phụ kiện vui nhộn để làm trẻ em cười, hoặc chơi cờ với bệnh nhân khác. Robot ghi nhớ tên gọi, sở thích và phản ứng cảm xúc của người dùng, từ đó mỉm cười khi họ vui hoặc thể hiện sự đồng cảm khi họ buồn qua màn hình khuôn mặt. Hiện tại, Robin tự hoạt động khoảng 30%, phần còn lại được điều khiển từ xa bởi đội ngũ chuyên viên. Mỗi lần tương tác giúp thu thập dữ liệu để cải thiện, hướng tới khả năng hoạt động độc lập hoàn toàn, giống như một trí tuệ cảm xúc trong phim WALL-E.

Ông Karen Khachikyan, CEO của Expper Technologies, cho biết mục tiêu là giảm gánh nặng cho nhân viên y tế mà không thay thế họ, mà chỉ lấp đầy khoảng trống nhân sự. Đội ngũ đang phát triển để Robin có thể đo lường chỉ số sinh tồn và truyền dữ liệu cho bác sĩ. Kế hoạch dài hạn bao gồm hỗ trợ bệnh nhân lớn tuổi trong các hoạt động hàng ngày như thay quần áo hoặc đi vệ sinh. Ý tưởng về Robin xuất phát từ trải nghiệm cá nhân của nhà sáng lập, người lớn lên trong cô đơn ở Armenia và mong muốn tạo ra người bạn robot. Chương trình thí điểm đầu tiên diễn ra tại Bệnh viện Nhi đồng UCLA Mattel năm 2020, nhận được phản hồi tích cực. Tính cách của robot được tinh chỉnh dựa trên ý kiến người dùng, chẳng hạn như chọn “gà” làm con vật yêu thích thay vì chó hay mèo để tạo sự thích thú cho trẻ em. Khachikyan nhấn mạnh rằng Robin được hình thành từ chính nhu cầu của người sử dụng.

Trong khi đó, các thay đổi chính sách visa đang cản trở nguồn nhân lực quốc tế. Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ đang đề xuất tăng phí thị thực H-1B từ mức tối đa hiện tại 4.500 USD lên đến 100.000 USD. Loại visa này cho phép doanh nghiệp Mỹ tuyển dụng lao động nước ngoài trong các lĩnh vực chuyên môn như công nghệ, kỹ thuật, y học và học thuật. Ngành y tế sử dụng rộng rãi H-1B để thu hút sinh viên y khoa quốc tế, bác sĩ và chuyên gia được đào tạo ở nước ngoài. Học viện Bác sĩ Gia đình Hoa Kỳ cho biết hơn 20% bác sĩ gia đình tại Mỹ là tốt nghiệp từ trường y quốc tế, và họ thường làm việc ở khu vực nông thôn.

Cơ quan Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ ghi nhận khoảng 442.000 người hưởng visa H-1B trong năm tài chính 2025 trên mọi lĩnh vực, với 5.640 đơn được phê duyệt riêng cho chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ xã hội. Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ cảnh báo rằng phí cao có thể làm gián đoạn nguồn cung bác sĩ quốc tế.

Ngoài ra, lệnh cấm nhập cảnh đối với công dân từ 19 quốc gia, bao gồm Afghanistan, đang tạo rào cản mới. Hasiba Karimi, sinh ra ở Afghanistan, học y khoa tại Thổ Nhĩ Kỳ và hiện ở Canada, là một trong 144 sinh viên tốt nghiệp trường y nước ngoài dự kiến bắt đầu nội trú tại Pennsylvania năm nay. Cô được lên lịch phỏng vấn visa H-1B vào ngày 9/6, trùng với ngày lệnh cấm được ban hành. Lệnh này có ngoại lệ cho visa ngoại giao, vận động viên và người thân tham gia thi đấu, nhưng không áp dụng cho bác sĩ, khiến Karimi phải chờ đợi dù đã tích lũy kinh nghiệm để giành suất thực tập.

Bác sĩ Sebastian Arruarana, nội trú tại Bệnh viện và Trung tâm Y tế Đại học Brookdale ở Brooklyn, New York, cho biết một phần tư bác sĩ nội trú nhi khoa ở Mỹ là sinh viên tốt nghiệp trường y quốc tế, giúp lấp đầy vị trí ở cộng đồng thiếu thốn nhất. Mỗi mùa hè, hàng nghìn bác sĩ nước ngoài đến Mỹ cho chương trình nội trú, và theo Chương trình Sắp xếp Nội trú Quốc gia, tháng 3 năm nay có 6.653 công dân nước ngoài được nhận vào vị trí thực tập, cộng thêm 300 người lấp chỗ trống sau đó. Các bác sĩ nước ngoài phải hoàn thành nội trú tại Mỹ trước khi hành nghề, làm cho chương trình này trở thành yếu tố quan trọng để đáp ứng nhu cầu.

Lệnh cấm từ 19 quốc gia tạo thêm trở ngại, bên cạnh việc tạm dừng lịch hẹn visa J-1 mà hầu hết bác sĩ thực tập sử dụng. Chủ tịch Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ, Bobby Mukkamala, nhận định rằng với tình trạng thiếu bác sĩ, việc sinh viên y khoa quốc tế khó đào tạo và hành nghề sẽ khiến bệnh nhân chờ đợi lâu hơn và phải di chuyển xa hơn để nhận chăm sóc.

Nguồn: Cafef.vn