Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã gửi văn bản góp ý cho Dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hoá và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hoá cùng các quy định về nhãn hàng hoá. Trong văn bản này, VCCI nhấn mạnh việc cần đảm bảo tính thống nhất, đồng thời chỉ ra rằng nhiều quy định trong dự thảo chưa phù hợp, có nguy cơ biến các công cụ quản lý thành gánh nặng cho doanh nghiệp. VCCI đề xuất điều chỉnh các quy định theo hướng minh bạch hơn, giảm kiểm tra trước và tăng kiểm tra sau, phù hợp với thông lệ quốc tế nhằm cân bằng giữa quản lý nhà nước và hỗ trợ doanh nghiệp.

Một nội dung quan trọng mà VCCI tập trung góp ý là quy định tại Điều 4 của dự thảo về tiêu chí xác định mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hoá. VCCI cho rằng cần áp dụng nguyên tắc phân loại rõ ràng theo mô hình kim tự tháp, với phần lớn sản phẩm thuộc nhóm rủi ro thấp, tiếp theo là rủi ro trung bình và ít nhất là rủi ro cao. Cách tiếp cận này sẽ giúp ngăn chặn tình trạng lạm dụng phân loại, dẫn đến đưa quá nhiều sản phẩm vào nhóm rủi ro cao.

Ngoài ra, điểm b khoản 2 Điều 4 quy định về hồ sơ ban hành danh mục sản phẩm, hàng hoá rủi ro, yêu cầu báo cáo đánh giá rủi ro theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO/IEC 31010 với bốn tiêu chí. Theo phản ánh từ doanh nghiệp, các tiêu chí này chưa rõ ràng và chưa khớp với TCVN ISO/IEC 31010. Cụ thể, dự thảo chưa làm rõ đánh giá rủi ro theo tiêu chuẩn này dựa trên hệ quả xác suất xảy ra hay các tiêu chí a, b, c, d, vốn không tồn tại trong ISO/IEC 31010. Tiêu chí a thực chất là hệ quả chứ không phải tiêu chí riêng, và nó được nêu chung chung mà không phân biệt ảnh hưởng có lợi hay có hại, trong điều kiện sử dụng đúng hay sai, cũng như không xem xét xác suất xảy ra.

VCCI dẫn ví dụ về cụm từ “ảnh hưởng đến nhóm dễ bị tổn thương như trẻ em, người già, người có bệnh nền, phụ nữ mang thai”, đặt câu hỏi liệu các sản phẩm có lợi cho sức khỏe trẻ em có bị xếp vào rủi ro cao hay chỉ những sản phẩm gây hại mới bị như vậy. Do đó, VCCI đề xuất sửa đổi để báo cáo đánh giá rủi ro (với mức độ rủi ro bằng hệ quả nhân xác suất xảy ra) tuân thủ TCVN ISO/IEC 31010 hoặc tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 31010, đồng thời làm rõ tiêu chí đánh giá hệ quả có hại, khả năng kiểm soát trong chuỗi cung ứng và xác suất dựa trên dữ liệu thực tế.

Về quy định nhãn hàng hoá, VCCI nhận định nhiều nội dung trong dự thảo chưa phù hợp với thông lệ quốc tế và thực tiễn sản xuất kinh doanh. Các chi tiết cụ thể được liệt kê trong phụ lục đính kèm công văn. VCCI khuyến nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu và điều chỉnh để đảm bảo tính phù hợp với thông lệ quốc tế, đồng thời tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

Dự thảo cũng cần làm rõ nguyên tắc áp dụng quản lý rủi ro trong kiểm tra hàng hoá, vì các quy định hiện tại nghiêng về kiểm tra trước, dẫn đến thủ tục phát sinh. Chẳng hạn, Điều 86 và 87 quy định về miễn, giảm kiểm tra đối với hàng hoá sản xuất và nhập khẩu, nhưng dự thảo yêu cầu doanh nghiệp phải nộp đơn đề nghị và chờ xét duyệt, tạo cơ chế xin cho. Thay vào đó, quản lý rủi ro có thể sử dụng phân loại tự động dựa trên cơ sở dữ liệu và số hóa thông tin. Điều 88 quy định kiểm tra chất lượng hàng hoá xuất khẩu, vốn chỉ cần tuân thủ quy định của nước nhập khẩu và hợp đồng với đối tác, nhưng dự thảo chưa có quy định miễn kiểm tra theo pháp luật Việt Nam. Điều 89 đề cập kiểm tra chất lượng hàng hoá sau lưu thông.

Trước các bất cập này, VCCI đề xuất bổ sung quản lý rủi ro với ba cấp độ kiểm tra tương ứng ba mức độ rủi ro; loại bỏ yêu cầu doanh nghiệp nộp đơn xin miễn giảm kiểm tra, thay bằng phân loại tự động trên hệ thống dữ liệu số hóa; bổ sung quy định miễn kiểm tra đối với hàng hoá xuất khẩu; và áp dụng hậu kiểm dựa trên quản lý rủi ro cho hàng hoá lưu thông.

Một vấn đề khác được lưu ý là Điều 57 yêu cầu doanh nghiệp đăng ký nhãn điện tử với cơ quan nhà nước. VCCI cho rằng quy định này không cần thiết, tạo thêm thủ tục kiểm tra trước, trong khi mục tiêu quản lý có thể đạt được qua cơ chế thông báo. Quy định còn thiếu linh hoạt vì nhiều doanh nghiệp muốn kết hợp các mã như mã số mã vạch và mã quét nhãn điện tử để tối ưu không gian bao bì. VCCI đề nghị sửa đổi để chỉ yêu cầu doanh nghiệp thông báo thông tin trên nhãn điện tử, cho phép tự thiết kế mã QR hoặc định dạng khác tùy theo nhu cầu.

Ngoài ra, trong thực tế, một số sản phẩm đã có mã số thương phẩm toàn cầu GTIN do tổ chức GS1 cấp và sử dụng xuyên suốt chuỗi cung ứng. Để tránh trùng lặp và phải tạo thêm mã QR, VCCI đề nghị cho phép doanh nghiệp sử dụng chính mã GTIN in trên nhãn gốc để kết nối với nhãn điện tử.

Nguồn: Diendandoanhnghiep.vn