Việc nhập quốc tịch Đức có mất quốc tịch Việt Nam không là câu hỏi được nhiều người Việt Nam sinh sống tại Đức quan tâm. Quyết định nhập quốc tịch không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi pháp lý mà còn liên quan đến bản sắc văn hóa và mối liên hệ với quê hương. Cùng Visaworlds tìm hiểu các quy định pháp luật liên quan và những điều cần biết khi cân nhắc nhập quốc tịch Đức.

1. Nếu nhập quốc tịch Đức có mất quốc tịch Việt Nam không?

Vấn đề giữ hay mất quốc tịch Việt Nam khi nhập quốc tịch Đức phụ thuộc vào các quy định pháp luật của cả hai quốc gia. Với những sửa đổi gần đây trong luật quốc tịch Đức, đặc biệt là Đạo luật Hiện đại hóa Luật Quốc tịch (StARModG) có hiệu lực từ ngày 27/06/2024, chính sách về song tịch đã trở nên linh hoạt hơn. Đồng thời, pháp luật Việt Nam cũng có những quy định cụ thể về quốc tịch, tạo cơ hội cho người Việt giữ quốc tịch gốc trong một số trường hợp.

Theo Luật Quốc tịch Đức (Staatsangehörigkeitsgesetz – StAG) trước đây, người nước ngoài muốn nhập quốc tịch Đức thường phải từ bỏ quốc tịch gốc, trừ một số trường hợp ngoại lệ như công dân các nước thuộc Liên minh Châu Âu hoặc các quốc gia có thỏa thuận song tịch với Đức. Tuy nhiên, Đạo luật StARModG 2024 đã bãi bỏ yêu cầu từ bỏ quốc tịch gốc, cho phép người nhập quốc tịch Đức giữ quốc tịch hiện có, bao gồm cả quốc tịch Việt Nam, theo Điều 10 StAG (sửa đổi năm 2024). Điều này có nghĩa là người Việt Nam có thể trở thành công dân Đức mà không cần từ bỏ quốc tịch Việt Nam, miễn là đáp ứng các điều kiện nhập quốc tịch như cư trú hợp pháp tại Đức tối thiểu 5 năm, đạt trình độ tiếng Đức B1 và vượt qua bài kiểm tra nhập tịch (Einbürgerungstest). Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các bang ở Đức có thể áp dụng các tiêu chuẩn bổ sung, chẳng hạn như yêu cầu cam kết trung thành với hiến pháp Đức.

Về phía Việt Nam, Luật Quốc tịch Việt Nam 2008, sửa đổi bổ sung năm 2014, quy định tại Điều 19 rằng người nhập quốc tịch Việt Nam phải từ bỏ quốc tịch nước ngoài, trừ trường hợp được Chủ tịch nước cho phép giữ song tịch. Tuy nhiên, đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài, nếu chưa làm thủ tục xin thôi quốc tịch Việt Nam trước ngày 01/07/2009, họ vẫn được coi là công dân Việt Nam theo Điều 13 Luật Quốc tịch 2008. Điều này cho phép người Việt Nam nhập quốc tịch Đức mà vẫn giữ quốc tịch Việt Nam, miễn là không chủ động làm thủ tục từ bỏ. Tuy nhiên, Việt Nam không chính thức công nhận song tịch, dẫn đến một số hạn chế về quyền lợi, chẳng hạn như việc tham gia vào các cơ quan dân cử hoặc lực lượng vũ trang Việt Nam, theo Điều 4 Luật Quốc tịch 2008.

Nghị định 16/2020/NĐ-CP, hướng dẫn thi hành Luật Quốc tịch 2008, bổ sung quy định tại Điều 5 rằng người mang song tịch không được sử dụng quốc tịch nước ngoài để gây phương hại đến lợi ích quốc gia Việt Nam. Điều này nhấn mạnh rằng, dù có thể giữ quốc tịch Việt Nam, bạn vẫn phải tuân thủ các nghĩa vụ công dân Việt Nam, như nộp thuế hoặc thực hiện nghĩa vụ quân sự (nếu áp dụng). Ngoài ra, Điều 26 Nghị định 16/2020/NĐ-CP quy định rằng, nếu bạn được thôi quốc tịch Việt Nam, các giấy tờ như hộ chiếu, chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân sẽ bị thu hồi trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày có quyết định. Do đó, nếu bạn không muốn mất quốc tịch Việt Nam, bạn nên tránh làm thủ tục xin thôi quốc tịch.

2 Điều kiện nhập quốc tịch Đức theo quy định mới nhất

Để xác định khả năng giữ song tịch, việc hiểu rõ các điều kiện nhập quốc tịch Đức là cần thiết. Đạo luật StARModG 2024 đã đơn giản hóa một số yêu cầu, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người nước ngoài. Dưới đây là quy trình chi tiết để xin nhập quốc tịch Đức.

Bước 1: Đáp ứng yêu cầu về thời gian cư trú
Theo Điều 10 StAG (sửa đổi 2024), người xin nhập quốc tịch phải cư trú hợp pháp tại Đức ít nhất 5 năm, giảm từ 8 năm theo quy định cũ. Trong trường hợp có thành tích hội nhập đặc biệt, như trình độ tiếng Đức C1, thành tích học tập hoặc công việc nổi bật, thời gian này có thể rút ngắn xuống 3 năm. Thời gian cư trú được tính dựa trên giấy phép cư trú hợp lệ (Aufenthaltserlaubnis) hoặc thẻ định cư (Niederlassungserlaubnis). Các giấy tờ chứng minh cư trú bao gồm hợp đồng thuê nhà, hóa đơn tiện ích hoặc giấy đăng ký địa chỉ (Anmeldung).

Bước 2: Đạt trình độ ngôn ngữ và vượt qua bài kiểm tra nhập tịch
Người xin nhập quốc tịch cần có chứng chỉ tiếng Đức tối thiểu trình độ B1 theo Khung Tham chiếu Ngôn ngữ Chung Châu Âu (CEFR). Một số trường hợp đặc biệt, như người trên 60 tuổi hoặc người có khuyết tật, có thể được miễn yêu cầu này. Ngoài ra, bạn phải vượt qua bài kiểm tra nhập tịch (Einbürgerungstest), gồm 33 câu hỏi về lịch sử, văn hóa, chính trị và pháp luật Đức. Bài kiểm tra yêu cầu trả lời đúng ít nhất 17 câu để đạt điểm đậu. Các tài liệu ôn thi có thể được tìm thấy trên trang web của Viện Goethe hoặc các trung tâm đào tạo hội nhập.

Bước 3: Chứng minh khả năng tài chính
Theo Bộ Luật Xã hội Đức (SGB), bạn cần chứng minh khả năng tự trang trải cuộc sống mà không phụ thuộc vào trợ cấp xã hội, trừ các trường hợp ngoại lệ như trợ cấp do bệnh tật hoặc khuyết tật. Các giấy tờ chứng minh tài chính bao gồm hợp đồng lao động, bảng lương, sao kê tài khoản ngân hàng hoặc thư xác nhận từ chủ lao động. Điều này đảm bảo rằng bạn có thể hòa nhập và đóng góp vào xã hội Đức mà không gây gánh nặng cho hệ thống phúc lợi.

Bước 4: Không có tiền án, tiền sự
Người xin nhập quốc tịch phải có lý lịch tư pháp trong sạch, không có tiền án, tiền sự hoặc vi phạm pháp luật về cư trú và nhập cư. Bạn cần nộp giấy xác nhận không có tiền án (Führungszeugnis) do cơ quan chức năng Đức cấp. Nếu từng bị phạt hành chính với mức phạt trên 90 ngày lương (Tagessätze), hồ sơ của bạn có thể bị từ chối.

Bước 5: Nộp hồ sơ và tham gia phỏng vấn
Hồ sơ xin nhập quốc tịch được nộp tại Sở Di trú (Ausländerbehörde) hoặc cơ quan hành chính địa phương (Bürgeramt). Hồ sơ bao gồm: đơn xin nhập quốc tịch, hộ chiếu, giấy phép cư trú, giấy khai sinh, chứng chỉ tiếng Đức B1, kết quả bài kiểm tra nhập tịch, giấy xác nhận không có tiền án và các giấy tờ chứng minh tài chính. Một số bang có thể yêu cầu thêm giấy xác nhận cam kết trung thành với hiến pháp Đức. Sau khi nộp hồ sơ, bạn có thể được mời phỏng vấn để xác minh thông tin. Thời gian xử lý hồ sơ thường kéo dài từ 6 đến 12 tháng, tùy thuộc vào quy trình của từng bang.

Bước 6: Tham gia lễ tuyên thệ
Nếu hồ sơ được chấp thuận, bạn sẽ tham gia lễ tuyên thệ tại cơ quan hành chính địa phương để chính thức trở thành công dân Đức. Giấy chứng nhận quốc tịch Đức (Einbürgerungsurkunde) sẽ được cấp, và bạn có thể giữ quốc tịch Việt Nam nếu không làm thủ tục từ bỏ.

3. Quy định pháp luật Việt Nam về song tịch

Để trả lời đầy đủ câu hỏi nhập quốc tịch Đức có mất quốc tịch Việt Nam không, cần xem xét cách pháp luật Việt Nam xử lý vấn đề song tịch. Mặc dù Việt Nam không chính thức công nhận song tịch, các quy định hiện hành vẫn tạo điều kiện để người Việt ở nước ngoài duy trì quốc tịch gốc trong một số trường hợp.

Luật Quốc tịch Việt Nam 2008, sửa đổi năm 2014, quy định tại Điều 13 rằng người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà chưa làm thủ tục xin thôi quốc tịch trước ngày 01/07/2009 vẫn được coi là công dân Việt Nam. Điều này có nghĩa là, nếu bạn nhập quốc tịch Đức mà không xin thôi quốc tịch Việt Nam, bạn có thể giữ song tịch mà không vi phạm pháp luật Việt Nam. Tuy nhiên, Điều 4 Luật Quốc tịch 2008 khẳng định nguyên tắc một quốc tịch, trừ trường hợp được Chủ tịch nước cho phép giữ song tịch theo Điều 19 khoản 2. Điều này dẫn đến một số hạn chế, chẳng hạn như việc không được tham gia vào các cơ quan dân cử hoặc đảm nhận các chức vụ đòi hỏi chỉ mang quốc tịch Việt Nam.

Nghị định 16/2020/NĐ-CP, ban hành ngày 03/02/2020, quy định chi tiết về việc nhập, trở lại, thôi, tước quốc tịch và cấp giấy xác nhận quốc tịch Việt Nam. Theo Điều 5, người mang song tịch không được sử dụng quốc tịch nước ngoài để xâm hại an ninh quốc gia hoặc lợi ích của Việt Nam. Ngoài ra, Điều 26 quy định rằng, nếu bạn được thôi quốc tịch Việt Nam, các giấy tờ chứng minh quốc tịch như hộ chiếu hoặc căn cước công dân sẽ bị thu hồi trong vòng 10 ngày làm việc. Do đó, để giữ quốc tịch Việt Nam, bạn cần tránh làm thủ tục xin thôi quốc tịch tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Quốc tịch 2025, hiện đang được thảo luận, có thể mang lại những thay đổi quan trọng về chính sách song tịch. Theo các nguồn tin từ Văn phòng Quốc hội, dự thảo này đề xuất công nhận song tịch một cách rõ ràng hơn, đặc biệt đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài, nhằm thu hút kiều hối và khuyến khích sự đóng góp của cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Tuy nhiên, dự thảo vẫn chưa được thông qua và cần chờ văn bản chính thức để xác định các quy định mới.

4. Câu hỏi thường gặp

Nhập quốc tịch Đức cần thời gian cư trú bao lâu?

Theo Đạo luật StARModG 2024, bạn cần cư trú hợp pháp tại Đức ít nhất 5 năm, giảm từ 8 năm so với quy định trước đây. Nếu có thành tích hội nhập đặc biệt, như trình độ tiếng Đức C1 hoặc đóng góp nổi bật trong công việc, thời gian này có thể rút ngắn xuống 3 năm. Thời gian cư trú được tính dựa trên giấy phép cư trú hợp lệ.

Tôi có thể giữ quốc tịch Việt Nam khi nhập quốc tịch Đức không?

Có, theo Đạo luật StARModG 2024, Đức cho phép giữ quốc tịch gốc khi nhập quốc tịch Đức. Về phía Việt Nam, nếu bạn chưa làm thủ tục xin thôi quốc tịch trước ngày 01/07/2009, bạn vẫn được coi là công dân Việt Nam theo Điều 13 Luật Quốc tịch 2008. Tuy nhiên, bạn nên tham khảo ý kiến luật sư để đảm bảo tuân thủ pháp luật của cả hai quốc gia.

Hồ sơ xin nhập quốc tịch Đức bao gồm những gì?

Hồ sơ bao gồm đơn xin nhập quốc tịch, hộ chiếu, giấy phép cư trú, giấy khai sinh, chứng chỉ tiếng Đức B1, kết quả bài kiểm tra nhập tịch, giấy xác nhận không có tiền án và các giấy tờ chứng minh tài chính như hợp đồng lao động hoặc sao kê ngân hàng. Hồ sơ được nộp tại Sở Di trú hoặc cơ quan hành chính địa phương, với thời gian xử lý khoảng 6-12 tháng.

Trẻ em sinh ra tại Đức có được mang song tịch không?

Theo Điều 4 StAG, trẻ em sinh ra tại Đức có cha hoặc mẹ là người nước ngoài (đã cư trú hợp pháp tại Đức ít nhất 5 năm) có thể được cấp quốc tịch Đức. Với luật mới từ 27/06/2024, trẻ em được phép giữ quốc tịch gốc, như quốc tịch Việt Nam, giúp các em hưởng quyền lợi từ cả hai quốc gia.

Việc nhập quốc tịch Đức có mất quốc tịch Việt Nam không đã được làm rõ thông qua các quy định pháp luật hiện hành của Đức và Việt Nam. Với Đạo luật StARModG 2024, Đức cho phép giữ quốc tịch gốc, tạo điều kiện để người Việt Nam mang song tịch mà không cần từ bỏ quốc tịch Việt Nam.  Hãy liên hệ Visaworlds để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ trong hành trình nhập quốc tịch Đức.