Sinh con ở Nhật có được quốc tịch không?

Việc sinh con ở Nhật Bản không đồng nghĩa với việc trẻ sơ sinh tự động nhận quốc tịch Nhật Bản. Quy định về quốc tịch của trẻ phụ thuộc vào quốc tịch và tình hình lưu trú của phụ huynh. Hãy cũng Visaworlds tìm hiểu về Sinh con ở Nhật có được quốc tịch không? nhé!

Sinh con ở Nhật có được quốc tịch không?
Sinh con ở Nhật có được quốc tịch không?

Mục lục

I. Quốc tịch là gì?

Quốc tịch là một khái niệm pháp lý chỉ quyền và nghĩa vụ của người cá nhân đối với một quốc gia cụ thể. Nó là một hình thức nhận biết pháp lý về sự liên kết giữa người và một quốc gia cụ thể. Mỗi người được gọi là công dân của quốc gia nào đó, và quốc tịch thường xác định các quyền và trách nhiệm của họ trong phạm vi lãnh thổ và pháp luật của quốc gia đó.

II. Sinh con ở Nhật có được quốc tịch không?

Ở Nhật Bản, việc sinh con không đồng nghĩa với việc tự động nhận quốc tịch Nhật Bản cho trẻ sơ sinh. Quy định phụ thuộc vào quốc tịch và tình hình lưu trú của phụ huynh. Nếu ít nhất một trong hai phụ huynh là công dân Nhật Bản, trẻ có thể có quốc tịch Nhật Bản. Tuy nhiên, các yếu tố khác như lưu trú và đăng ký tên cũng ảnh hưởng đến quy trình này. Để biết thông tin chi tiết, nên tham khảo ý kiến của chuyên gia pháp lý hoặc liên hệ với cơ quan chính phủ Nhật Bản.

III. Thủ tục sinh con ở Nhật

1. Khi mang thai

Nộp giấy khai báo báo mang thai – 妊娠届

Đầu tiên, khi biết mình có thai, mọi người cần đến các cơ quan hành chính khu vực mình đang sinh sống để nộp 妊娠届 (Giấy khai báo mang thai).

Tờ giấy này các bạn có thể nhận được ở 窓口 “Quầy giao dịch”. Tùy vào mỗi khu vực mà có những nơi hỗ trợ cả dịch vụ hướng dẫn đa ngôn ngữ dành cho người nước ngoài mang thai đang sinh sống ở Nhật. Để biết thêm thông tin chi tiết, mọi người có thể xác nhận với các cơ quan hành chính ở khu vực mình sinh sống.

Khi nộp Giấy khai báo mang thai, bạn sẽ có một buổi gặp mặt trao đổi với chuyên gia tư vấn y tế của địa phương, cùng nhau thảo luận những khó khăn, bất an mà bạn đang gặp phải cũng như những vấn đề về chuyện gia đình, chuyện chọn bệnh viện để sinh con.

Nhận “Sổ tay sức khỏe mẹ và con” –   母子健康手帳

Ngay sau khi bạn nộp Giấy khai báo mang thai, cơ quan hành chính địa phương sẽ phát cho bạn母子健康手帳 (Sổ tay sức khỏe mẹ và con). “Sổ tay sức khỏe mẹ và con” là cuốn sổ ghi chép lại kết quả kiểm tra sức khỏe của mẹ và con, lưu lại quá trình tăng trưởng và phát triển của em bé.

  • Đề mục ghi chép liên quan đến tình trạng sức khỏe của mẹ
  • Dinh dưỡng trong thời gian mang thai
  • Ghi chép về việc kiểm tra sức khỏe trong thời gian mang thai
  • Tình trạng khi sinh và quá trình sau khi sinh
  • Ghi chép về thay đổi cân nặng trong thời gian mang thai và sau khi sinh con
  • Ghi chép về việc tham gia các lớp học dành cho mẹ.
  • Đề mục ghi chép liên quan đến tình trạng sức khỏe của bé
  • Ghi chép của phụ huynh về việc quan sát sự phát triển và tình hình sức khỏe của bé.
  • Ghi chép về việc tiêm phòng, chích ngừa
  • Ghi chép về những bệnh đã mắc phải cho đến bây giờ
  • Sơ đồ về sự phát triển thân hình của bé
  • Sơ đồ về chiều cao cân nặng của bé

Ngoài tiếng Nhật, rất nhiều cơ quan hành chính chuẩn bị sẵn Sổ tay sức khỏe mẹ và bé bằng nhiều thứ khác nhau như tiếng Anh, tiếng Trung Quốc, tiếng Việt, tiếng Hàn Quốc, tiếng Bồ Đào Nha,v..v..

2. Khám thai

Trong thời gian mang thai, hãy nhớ ăn uống và nghỉ ngơi đều đặn. Ngoài ra, khi nhận được Sổ tay sức khỏe mẹ và bé, bạn sẽ được nhận kèm theo phiếu hỗ trợ khám thai. Vì vậy, đừng quên chú ý đến lịch khám thai định kỳ để có thể theo dõi được sức khỏe của cả mẹ lẫn bé một cách tốt nhất.

Tùy vào mỗi khu vực, mà tiền khám thai cũng khác nhau, bạn có thể tìm hiểu hoặc liên lạc đến cơ quan hành chính của địa phương.

Tham gia các lớp học dành cho cha mẹ

Tại các địa phương thường có mở những lớp học giảng dạy những kiến thức cơ bản, kỹ năng cần thiết liên quan đến việc mang thai, sinh con và nuôi con. Tất cả những người mang thai và gia đình đều có thể tham gia hoàn toàn miễn phí.

3. Sau khi sinh con

Thủ tục sau khi sinh con tại cơ quan hành chính Nhật

NỘP GIẤY KHAI SINH – 出生届

Trong vòng 14 ngày sau khi sinh con, bạn cần phải nhanh chóng khai báo, nộp giấy khai sinh cho con tại các cơ quan chính quyền địa phương. Thông thường, tờ khai nay sẽ được đính kèm luôn theo giấy chứng sinh mà bệnh viện hoặc cơ sở y tế nơi bạn sinh con cung cấp.

Khi đi làm thủ tục khai sinh, bạn cần mang theo giấy đăng ký khai sinh, giấy chứng sinh, con dấu của người mang đi nộp ( hoặc chữ ký), sổ tay sức khỏe mẹ và con, thẻ bảo hiểm sức khỏe quốc dân ( nếu bạn có tham gia bảo hiểm). Ngoài ra, bạn cũng nên mang theo hộ chiếu, thẻ tư cách lưu trú, tùy vào mỗi địa phương mà một số yêu cầu về thủ tục giấy tờ có thể khác nhau.

Ngoài ra, sau khi đăng ký giấy khai sinh, bạn có thể đăng ký luôn 住民票 (Phiếu cư dân) và 出生届け受理書

(Giấy chứng nhận đã thụ lý thủ tục đăng ký xin con) mỗi loại 2 bản. Sau này bạn sẽ cần những giấy tờ này để tiếp tục làm thủ tục khai sinh cho con tại Đại sứ quán Việt Nam và làm visa cho con tại Cục Quản lý Xuất nhập cảnh.

ĐĂNG KÝ THẺ BẢO HIỂM ― 健康保険証

Trong vòng 1 tháng sau khi sinh con, bạn nên đăng ký làm thẻ bảo hiểm cho con sớm nhất có thể. Cũng giống như đăng ký giấy khai sinh, bạn có thể tiến hành thủ tục đăng ký thẻ bảo hiểm tại cơ quan hành chính nơi mình đang sinh sống. Thành viên đại diện làm chủ hộ (bố hoặc mẹ) sẽ có trách nhiệm đóng tìm bảo hiểm cho cả gia đình bao gồm phần của các con.

ĐĂNG KÝ CHẾ ĐỘ TRỢ CẤP Y TẾ CHO TRẺ ― 乳幼児医療費助成制度

Với chế độ này, trẻ sẽ được miễn phí hoàn toàn hoặc miễn giảm một phần chi phí khám bệnh trong trường hợp phải nhập viện hoặc cần đi khám. Để được hưởng chế độ này, bạn cần phải đăng ký ở các cơ quan hành chính địa phương, mang theo con dấu cá nhân, sổ tay Sức khỏe mẹ và con, thẻ bảo hiểm của trẻ và sổ tiết kiệm ngân hàng. Đăng ký xong bạn có thể nhận ngay tại chỗ.

ĐĂNG KÝ TRỢ CẤP NHI ĐỒNG ― 児童手当金

Bất kể mang quốc tịch gì đi nữa, chỉ cần con bạn sinh ra ở Nhật và có đăng ký cư trú đầy đủ, bé sẽ được nhận trợ cấp nhi đồng hàng tháng với một khoản tiền nhất định. ( Khoản tiền này có thể thay đổi tùy theo chính sách từng năm và được chuyển thẳng vào tài khoản đăng ký của bố mẹ 3 tháng/ lần). Lưu ý rằng, nếu bạn không đăng ký trợ cấp này trong đúng thời hạn thì rất nhiều trường hợp bạn sẽ không nhận được tiền trợ cấp.

IV. Thủ tục sau khi sinh con tại Đại sứ quán Việt Nam ở Nhật

Sau khi làm xong thủ tục tại cơ quan hành chính địa phương, bố mẹ cần lên Đại sứ quán Việt Nam hoặc Lãnh sự quán Việt Nam để đăng ký khai sinh và làm hộ chiếu bằng tiếng Việt cho bé. Tốt nhất là nên đăng ký càng sớm càng tốt, trước khi làm thủ tục trên Cục quản lý cư trú và Xuất nhập cảnh.

1. 2 thủ tục cần đăng ký bao gồm: 

  • Ghi vào sổ hộ tịch việc khai sinh
  • Làm hộ chiếu cho con

2. Các loại giấy tờ cần chuẩn bị bao gồm:

  • Giấy chứng nhận thụ lý việc thông báo khai sinh (出生届受理証明書).
  • Phiếu cư dân (住民票)
  • Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn của bố mẹ (bản chính)
  • Hộ chiếu, thẻ cư trú của bố mẹ.
  • 2 ảnh chụp con (3,5 x 4,5, nền trắng, chụp chính diện)
  • Tờ khai xin ghi vào sổ hộ tịch
  • Tờ khai xin cấp hộ chiếu lần đầu

Cả 2 thủ tục ghi vào sổ hộ tịch và làm hộ chiếu sẽ được làm cùng một lúc, thời gian chờ đợi sẽ vào khoảng  5 ~ 7 ngày làm việc. Tuy nhiên nếu bố mẹ nộp thêm phí (khoảng 150% lệ phí) sẽ được ưu tiên làm luôn trong ngày.

Hiện nay, do tình hình dịch Corona nên Đại sứ quán/Lãnh sự quán sẽ hạn chế số lượng người đăng ký mỗi ngày. Bố mẹ có thể làm thủ tục cho bé bằng cách gửi hồ sơ qua đường bưu điện theo hướng dẫn trên trang chủ của Đại sứ quán/Lãnh sự quán.

Thủ tục sau khi sinh con tại Cục quản lý cư trú và Xuất Nhập cảnh 

Sau khi đăng ký thủ tục trên Đại sứ quán Việt Nam xong, bố mẹ cần lên Cục quản lý cư trú và Xuất nhập cảnh để đăng ký tư cách lưu trú cho bé. Tại mỗi khu vực có Cục quản lý riêng, các bạn tra theo từ khóa “入国管理局+ Tên vùng” để biết thông tin đường đi tới Cục nhé.

Tư cách lưu trú của con sẽ thuộc loại 家族滞在, theo bố hoặc mẹ. Trước đó cần quyết định xem bố hay mẹ sẽ là người bảo lãnh cho con. Kinh nghiệm nên chọn người có tư cách lưu trú dài hơn, vì thời hạn lưu trú của con thường sẽ được cho tương ứng với thời hạn lưu trú của người bảo lãnh. Trong trường hợp bố hoặc mẹ có tư cách vĩnh trú thì bé cũng được nhận tư cách vĩnh trú.

Giấy tờ cẩn chuẩn bị: 

  • Tờ khai xin cấp tư cách lưu trú.
  • Giấy chứng nhận thụ lý việc thông báo khai sinh (出生届受理証明書).
  • Phiếu cư dân (住民票) có đủ thông tin cả gia đình.
  • Hộ chiếu của con ( nếu vẫn trong thời gian làm hộ chiếu thì điền vào tờ khai là đang   trong quá trình làm)
  • Hộ chiếu, thẻ cư trú của người bảo lãnh (bố hoặc mẹ).
  • Giấy chứng nhận bảo lãnh (身元証明書), do người bảo lãnh điền, đóng dấu.
  • Giấy chứng nhận làm việc (在職証明書) của người bảo lãnh, xin ở công ty.
  • Giấy chứng nhận đóng thuế (課税証明書) của người bảo lãnh, lấy ở Combini hoặc xin ở 区役所 (hoặc 市役所).
  • Phiếu câu hỏi: điền các thông tin của bố và mẹ.

Phí xin tư cách lưu trú thông thường là 4000 yen nhưng nếu là bé đầu sẽ được miễn phí. 

V. Chi phí sinh đẻ khi mang thai và sinh con ở Nhật.

1. Chi phí khi mang thai  

Chi phí khám thai định kỳ  

Thông thường sản phụ sẽ được 14 lần “khám thai định kỳ” cho đến khi sinh đẻ. Vì mang thai không thuộc chi phí chi trả của bảo hiểm, nên chi phí cho 1 lần khám thai sẽ rơi vào khoảng 5.000 ~ 8.000 yên, tùy theo bệnh viện và nội dung khám.

Tuy nhiên, theo chính sách miễn giảm chi phí khám thai cho bà bầu của Nhật Bản hiện nay, chính quyền mỗi địa phương phát một vé trợ giá cho khoảng 14 lần khám. Vậy nên, nhất định hãy đăng ký với Ủy ban Quận/Huyện để nhận “Sổ tay sức khỏe bà mẹ và trẻ em” (tiếng Nhật là 母子健康手帳) và nhận được các gói hỗ trợ cho sản phụ. Số tiền và nội dung hỗ trợ khác nhau tuỳ từng địa phương vì vậy các bạn hãy thử xác nhận nội dung qua văn phòng hỗ trợ hoặc trang web của ủy ban hành chính địa phương nhé.

Chi phí thăm khám mà người mang thai tự chi trả cũng có thể được hoàn trả lại phần nào đó khi các bạn kê khai thuế vào năm sau vì vậy các bạn hãy giữ cẩn thận các hoá đơn, bản kê chi tiết khi đến bệnh viện nhé.

Ngoài ra, bạn có thể được cung cấp một vé phụ để khám khi cần thiết trong 3 tháng giữa và 3 tháng cuối của thai kỳ. Tuy nhiên, nếu chi phí khám thai của sản phụ vượt quá số tiền của vé trợ giá, sản phụ sẽ tự trả phần thiếu ấy. Ngoài ra, mặc dù chi phí khám thai là miễn phí, nhưng nếu được kê đơn thuốc thêm thì bạn sẽ phải tự chi trả. Bên cạnh đó, chi phí đi lại mỗi khi đi khám thì sản phụ sẽ phải tự chi trả.

Chi phí tham gia các khóa học cho bà bầu, khóa học cho bố mẹ 

Tại Nhật, chính quyền mỗi địa phương sẽ tiến hành tổ chức “Lớp học dành cho bà mẹ” và “Lớp hướng dẫn dành cho cha mẹ”. Tại những buổi học đó, các nữ hộ sinh và y tá sẽ hướng dẫn và dạy những kiến thức về chăm sóc em bé như phương pháp tắm và thay tã cho những người sẽ trở thành ông bố bà mẹ tương lai.

Về cơ bản, các buổi học như trên được tổ chức ở các chính quyền địa phương và bệnh viện đỡ đẻ, và hầu hết là được miễn phí hoặc chi phí rất thấp. Các bạn có thể tham khảo thêm thông tin cụ thể hơn ở từng Ủy ban Quận/Huyện nơi bạn sinh sống.

Chi phí quần áo, trang phục khi sinh cho bà bầu 

Khi chuẩn bị sinh và sinh xong, sản phụ cần tối thiểu một số trang phục và đồ dùng như sau:

  • Váy/Áo khi sinh
  • Áo ngực dành cho bà bầu ( Sinh xong bà bầu sẽ tiết sữa nên cần áo chuyên dụng)
  • Quần đùi cho bà bầu
  • Miếng lót sau sinh
  • Tấm lót dành cho phụ nữ trong thời kỳ cho con bú

Bạn có thể cân nhắc mua đồ cũ thì chi phí có thể rẻ hơn. Nếu mua mới, chi phí sẽ rơi vào khoảng 20.000~30.000 yên.

Đồ dùng cho em bé 

Các bố mẹ sẽ phải chuẩn bị một số đồ dùng cần thiết cho em bé sau sinh.

Trung bình, nếu mua đồ mới, bạn sẽ chi trả khoảng 100.000~150.000 yên cho đồ của em bé. Nếu bạn mua ở cửa hàng đồ cũ thì chi phí sẽ giảm nhiều hơn so với mua mới. Ghế trẻ em đắt tiền có thể được thuê miễn phí tại đồn cảnh sát. Bạn có thể kiểm tra trên trang chủ của đồn cảnh sát gần nơi bạn ở.

Khăn lau và tã lót là những vật dụng rất cần thiết trong tương lai, vậy nên các bạn nên mua trước và dự trữ trước khi sinh.

Về quần áo cho bé, các đồ tối thiểu gồm: Đồ lót, quần áo, tất, mũ, yếm , chăn và vỏ bọc. Về tã lót, sản phụ nên chuẩn bị sẵn nhiều tã và khăn lau. Một số bà mẹ có thể chuẩn bị bình sữa, nhiệt kế, đồ tắm… cho bé.

2. Chi phí khi sinh con

Tùy vào địa điểm bạn đăng ký sinh con mà chi phí khi sinh con cũng sẽ có phần thay đổi. Chi phí khi sinh con trung bình ở Nhật thông tường rơi vào khoảng 400,000 yên đến 500,000 yên. Ngoài ra, giá phòng bệnh sẽ khác nhau tùy theo phòng riêng hay phòng lớn và tùy bệnh viện, nhưng nếu chọn phòng riêng thường có giá từ 5000 đến 10,000 yên một đêm.

Bên cạnh đó, các phương pháp sinh khác nhau như sinh không đau và sinh mổ có chi phí sinh khác nhau. Nếu phải đẻ mổ hoặc sản phụ chọn đẻ không đau thì chi phí sẽ tăng thêm khoảng 100,000 ~ 200,000 yên

Chi phí sinh đẻ cũng khác nhau tuỳ từng khu vực. Tokyo là nơi được cho là đắt nhất Nhật Bản có chi phí bình quân khoảng 620,000 yên, tỉnh Tottori là nơi được cho là rẻ nhất có chi phí bình quân khoảng 390,000 yên.

Tuy nhiên, chính phủ Nhật có khá nhiều chính sách hỗ trợ cho sản phụ, có chế độ hô trợ lên đến hơn 400,000 yên. Về vấn đề này, Hoa xin chia sẻ ở phần sau của bài viết.

3. Chi phí sau sinh con

Ngay sau khi sinh con, bạn phải đối mặt với một số chi phí khác cần được chi trả như thăm khám định kỳ, tiêm vắc-xin, đồ dùng, áo quần cho trẻ sơ sinh cũng như chi phí ăn uống. Ngoài ra, trường hợp cả hai vợ chồng đều bận rộn với công việc thì việc gửi bé đến nhà trẻ ngay từ khi còn nhỏ hoặc phải thuê người chắm sóc cũng đáng được cân nhắc.

Chi phí phải chi trả sau khi sinh sẽ khác nhau tuỳ thuộc theo từng người. Nhưng theo điều tra chung, chi phí chăm sóc bé trong năm đầu tiên rơi vào khoảng 500,000 yên. Vì vậy các bạn nên lập kế hoạch chi tiêu ngay từ trước khi sinh nở.

VI. Mọi người cũng hỏi

1. Câu hỏi: Sinh con ở Nhật Bản, liệu đứa trẻ có được quốc tịch Nhật Bản không?

Trả lời: Ở Nhật Bản, nếu một đứa trẻ được sinh ra trên lãnh thổ này và ít nhất một trong hai phụ huynh là công dân Nhật Bản, thì đứa trẻ đó sẽ có quốc tịch Nhật Bản theo nguyên tắc quốc tịch theo hình thức “ius sanguinis” (quốc tịch qua máu).

2. Câu hỏi: Nếu cả hai phụ huynh đều là người nước ngoài và sinh con ở Nhật Bản, liệu đứa trẻ có được quốc tịch Nhật Bản không?

Trả lời: Nếu cả hai phụ huynh là người nước ngoài và sinh con ở Nhật Bản, đứa trẻ sẽ không tự động có quốc tịch Nhật Bản. Trong trường hợp này, quốc tịch của đứa trẻ sẽ phụ thuộc vào quy định của quốc gia mà phụ huynh có quốc tịch.

3. Câu hỏi: Có những điều kiện gì khác ảnh hưởng đến quốc tịch của đứa trẻ sinh ra ở Nhật Bản?

Trả lời: Ngoài việc có ít nhất một phụ huynh là công dân Nhật Bản, có những quy định khác cũng ảnh hưởng đến quốc tịch của đứa trẻ, như thời gian lưu trú của phụ huynh tại Nhật Bản và các quy định pháp lý cụ thể của quốc gia đó. Để đảm bảo thông tin chính xác và chi tiết, nên tham khảo các quy định hiện hành tại thời điểm sinh con.

Bài viết liên quan

0931473068

Tư vấn
challenges-icon chat-active-icon