Thường trực Chính phủ Việt Nam đã bày tỏ quan điểm cần tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người Việt Nam đang sinh sống ở nước ngoài có mong muốn khôi phục quốc tịch Việt Nam, theo thông tin được công bố vào ngày 1/4/2025. Quan điểm này xuất phát từ nhận thức rằng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là một phần không thể tách rời của dân tộc, và việc hỗ trợ họ trở lại quốc tịch Việt Nam sẽ góp phần củng cố mối liên kết giữa họ với quê hương. Đây là một bước đi quan trọng nhằm đáp ứng nguyện vọng chính đáng của nhiều kiều bào, đồng thời thể hiện tinh thần cởi mở và nhân văn của Nhà nước trong chính sách đối với cộng đồng người Việt xa xứ.

Trong quá trình xem xét hồ sơ xin trở lại quốc tịch, nếu cần thiết, Bộ Tư pháp sẽ phối hợp với Bộ Công an để tiến hành xác minh nhân thân của người nộp đơn. Việc này nhằm đảm bảo tính minh bạch và chính xác trong việc xác định danh tính cũng như lịch sử pháp lý của người xin khôi phục quốc tịch. Sau khi hoàn tất các bước kiểm tra, nếu hồ sơ đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định của pháp luật, Bộ Tư pháp sẽ gửi thông báo bằng văn bản xác nhận. Trường hợp người xin trở lại quốc tịch Việt Nam đồng thời muốn giữ quốc tịch nước ngoài hoặc là người không quốc tịch, Bộ Tư pháp sẽ tiến hành kiểm tra lại hồ sơ trong vòng 15 ngày. Nếu đủ điều kiện, Bộ sẽ trình báo cáo lên Thủ tướng Chính phủ để chuyển đến Chủ tịch nước xem xét và đưa ra quyết định cuối cùng.

Quy trình này cho thấy sự chặt chẽ trong quản lý quốc tịch, đồng thời vẫn linh hoạt để đáp ứng các trường hợp đặc biệt. Chẳng hạn, đối với những người Việt Nam đã thôi quốc tịch để nhập quốc tịch nước ngoài nhưng không được cấp quốc tịch mới, hoặc những người có nguyện vọng gắn bó lâu dài với quê hương, Nhà nước sẵn sàng xem xét để tạo điều kiện thuận lợi. Điều này cũng phù hợp với Luật Quốc tịch Việt Nam hiện hành, vốn quy định rõ các trường hợp được phép trở lại quốc tịch, bao gồm những người xin hồi hương, có quan hệ gia đình với công dân Việt Nam, hoặc có đóng góp đặc biệt cho đất nước.

Chủ trương này không chỉ mang ý nghĩa pháp lý mà còn thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Trong nhiều văn kiện quan trọng, như Nghị quyết 36-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài, đã nhấn mạnh việc xem kiều bào là nguồn lực quan trọng để xây dựng và phát triển đất nước. Việc tạo điều kiện cho người Việt ở nước ngoài trở lại quốc tịch chính là một trong những giải pháp cụ thể để hiện thực hóa tinh thần đó, giúp họ duy trì mối liên hệ pháp lý và tình cảm với quê hương.

Đối với những trường hợp đặc biệt, chẳng hạn như cầu thủ nhập tịch – những người có quốc tịch gốc nước ngoài nhưng đã được công nhận là công dân Việt Nam – chính sách này cũng mở ra cơ hội để họ đóng góp cho đất nước trong các lĩnh vực như thể thao. Ví dụ, những vận động viên có tài năng nổi bật, nếu đáp ứng các điều kiện đặc biệt như có công lao đóng góp cho Việt Nam, có thể được xem xét nhập quốc tịch mà không cần đáp ứng toàn bộ các yêu cầu thông thường, theo quy định tại Luật Quốc tịch Việt Nam sửa đổi năm 2019.

Việc tạo điều kiện cho người Việt Nam ở nước ngoài khôi phục quốc tịch không chỉ dừng lại ở khía cạnh thủ tục hành chính mà còn mang ý nghĩa văn hóa và xã hội sâu sắc. Đây là cách để Nhà nước khuyến khích kiều bào giữ gìn bản sắc dân tộc, đồng thời tạo cơ hội để họ tham gia tích cực hơn vào các hoạt động kinh tế, văn hóa và xã hội tại Việt Nam. Chính sách này cũng phản ánh xu hướng hội nhập quốc tế, khi nhiều quốc gia trên thế giới đang điều chỉnh luật quốc tịch để thu hút nhân tài và duy trì mối liên kết với cộng đồng di cư của mình.

Nhìn chung, việc Thường trực Chính phủ đề xuất tạo điều kiện cho người Việt Nam ở nước ngoài trở lại quốc tịch là một tín hiệu tích cực, thể hiện sự lắng nghe và thấu hiểu nguyện vọng của kiều bào. Trong thời gian tới, các cơ quan chức năng sẽ cần tiếp tục hoàn thiện quy trình, đơn giản hóa thủ tục để chính sách này thực sự đi vào cuộc sống, mang lại lợi ích thiết thực cho cả người dân và đất nước. Đây cũng là một bước tiến trong việc khẳng định vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài như một cầu nối quan trọng giữa Việt Nam và thế giới.